شناخت مهندسی صنایع

برای آنکه یک مهندس صنایع حرفه ای شویم چه مهارت‌هایی لازم است؟

مهندس صنایع حرفه ای

یکی از سخت‌ترین تصمیماتی که یک فرد در سنین جوانی می‌گیرد، انتخاب یک رشته برای تحصیل در دانشگاست که تاثیر مستقیمی در ادامه روند زندگی او دارد.

تعداد کمی از افراد در همان ابتدای مسیر متوجه اشتباه خود شده و انصراف می‌دهند و شجاعانه به دنبال علاقه واقعی خود می‌روند. عده‌ای دیگر علی‌الرغم رنجی که از انتخاب اشتباه خود می‌برند، جرات کافی برای انصراف ندارند و تا پایان دوران تحصیل به همان منوال ادامه می‌دهند. احتمال اینکه این افراد شغلی که انتخاب می‌کنند مرتبط با رشته تحصیلی‌شان باشد بسیار کم است و یا اگر مرتبط باشد یک رنجش دیگر نیز در ادامه زندگی احساس می‌کنند!

اما عده‌ای دیگر (همچون خود من) رشته خود را با جان و دل زندگی می‌کنند. می‌توانم بگویم یکی از بهترین تصمیماتم در زندگی، همین انتخاب رشته تحصیلی‌ام بوده است. اطمینان دارم شما دوست عزیزی که اکنون این مطلب را می‌خوانی نیز از انتخاب خود راضی بوده و قصد داری به طور حرفه‌ای در رشته مهندسی صنایع فعالیت کنی.

خوب برویم سر اصل مطلب؛ برای آنکه یک مهندس صنایع حرفه ای شویم چه مهارت‌هایی لازم است؟ چه دوره‌هایی شرکت کنیم؟ چه آموزش‌هایی ببینیم؟

با وسعتی که علم مهندسی صنایع دارد، متخصصان این حوزه در دسته‌بندی‌های مختلفی قرار می‌گیرند. یک شخص با توجه به عمر محدود خود نمی‌تواند در تمامی فیلدهای مهندسی صنایع متخصص شود. راستی، لطفا تنها به نوشته های من اکتفا نکنید و خودتان نیز تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام دهید. زیرا در چند سال اخیر گرایش‌های جدیدی به این رشته اضافه شده است که احتمالا اطلاعاتم در مورد آن‌ها کافی نباشد و نتوانم به خوبی راهنمایی کنم (من سال ۹۵ فارغ‌التحصیل شدم و در آن زمان تنها گرایش ارشد، صنایع-صنایع بود). بنابراین اگر نقصی در مطلب دیدید پیشاپیش عذرخواهی می‌کنم.

متخصص مدیریت فرایندهای کسب و کار (BPM)

متخصص مدیریت فرایندهای کسب و کار (BPM)

اول از همه از فیلدکاری خودم شروع می‌کنم. برای آنکه یک مشاور مدیریت فرایند شوید باید به طور کلی با علوم زیر آشنایی داشته باشید. اما نکته مهم اینجاست که هر کدام از موارد زیر خود می‌تواند یک تخصص مستقل باشد و افراد علاقه‌مند، در یک یا دو یا سه تا از موارد نامبرده فعالیت کنند:

  • آشنایی با مفهوم مدیریت فرایندهای کسب وکار (BPM) مانند متدولوژی‌های مختلف BPM
  • آشنایی با روش‌های بهبود و تجزیه و تحلیل فرایند مانند ۶سیگما
  • آشنایی با مدلسازی فرایند با زبان BPMN2
  • آشنایی با ابزارهای مدلسازی و تجزیه و تحلیل و شبیه سازی فرایند مانند Visual paradigm یا Bizagi Modeler
  • آشنایی با استاندارد DMN
  • آشنایی با معماری فرایندی
  • آشنایی با سیستم‌های مدیریت فرایندهای کسب و کار (BPMS) مانند Bizagi Studio, Camunda یا Process Maker
  • فرایندکاوی یا Process minig
  • آشنایی با ربات‌های RPA

متخصص مدیریت پروژه

متخصص مدیریت پروژه

مدیریت پروژه یکی از گرایش‌های بسیار محبوب رشته مهندسی صنایع هست که خود من نیز در دوران لیسانس بیشتر به مدیریت و برنامه ریزی پروژه علاقه داشتم. اگر به این گرایش علاقه مند هستید بهتر است در زمینه‌های زیر خود را تقویت کنید:

  • آشنایی با مبانی مدیریت پروژه با رویکرد PMBOK یا Prince2
  • آشنایی با ابزارهایی مانند Microsoft Project یا Primavera(این دوره هم پیشنهاد می‌دم برای مدیریت چابک با MSP)
  • دانش مدیریت نظری و عملی پروژه
  • تجربه کار به عنوان یکی از اعضای تیم پروژه
  • آشنایی با مفاهیم برنامه ریزی استراتژیک، مدیریت ریسک و مدیریت تغییر
  • آشنایی با زمان سنجی
  • تسلط به اکسل
  • مهارت ارتباطی بالا
  • آشنایی به مباحث بودجه بندی

تحلیلگر کسب و کار

تحلیلگر کسب و کار

تحلیل‌گر کسب و کار به زبان ساده و فشرده کسی هست که به بهبود فرایندها، محصولات، خدمات و نرم افزارها از طریق تجزیه و تحلیل داده ها کمک می‌کند. یک تحلیل گر کسب وکار باید بتواند روند تحلیل داده‌ها را تجزیه و تحلیل کند و گزارش دهد و همچنین باید بتواند این اطلاعات را با دیگران به اشتراک بگذارد و آن‌ها را در کسب و کار اعمال کند. برخی از مهارت‌هایی که یک تحلیلگر کسب وکار بهتر است داشته باشد عبارت است از:

  • آشنایی با استاندارد BABOK
  • آشنایی با ابزارهای هوش تجاری مانند Power Bi یا کلیک ویو و…
  • مهارت‌های ارتباطی قوی
  • قدرت تجزیه و تحلیل بالا و حل مسئله
  • ریزبینی بالا
  • تجزیه تحلیل داده ها
  • تجزیه تحلیل هزینه ها
  • مدل سازی فرایندها
  • درک شبکه‌ها، پایگاه‌های داده و سایر تکنولوژی‌های سازمانی

متخصص کنترل کیفیت یا تضمین کیفیت

متخصص کنترل کیفیت یا تضمین کیفیت

  • دانش فنی مربوط به همان صنعت (چون کنترل کیفیت در هر صنعتی دارای معنا و ابعاد خاص خود است و کارشناس کنترل کیفیت باید با دانش مرتبط به صنعت خود آشنایی کامل داشته باشد)
  • آشنایی خوب با مفاهیم آمار مهندسی
  • علم به  شاخص های استاندارد کنترل کیفیت و قانون های مربوط به آن
  • داشتن رویکرد روش مند در کار به منظور استفاده مناسب از بهترین روش های موجود و مرسوم ملی و بین المللی برای کنترل کیفی محصولات یا خدمات تولیدی
  • مهارت ارجحیت دادن در اعمال مختلف و زمان بندی مناسب در زمینه انجام پروژه ها مطابق با هدف گذاری ها
  • توانایی توجه زیاد به جزئیات
  • روحیه بالا در انجام کارها و فعالیت های گروهی
  • داشتن دیدگاه فرایندی
  • آشنایی با نرم افزارهایی مانند Minitab یا SPSS

متخصص برنامه ریزی تولید

مفهوم برنامه ریزی تولید، مدیریت محصول در طول عمر آن است که می تواند همراه با استراتژی های بازارایابی (مانند بهبود محصول و یا حتی خروج از بازار)، افزایش توزیع، تغییر قیمت ها باشد.

  • آشنایی با فرایندهای تولید و آشنایی با دانش مواد اولیه (بهتر است در خصوص کنترل کیفیت نیز دانش کسب کنید)
  • آشنایی با مباحث مدیریت مالی جهت به حداکثر رساندن تولید و توزیع موثر کالا.
  • آشنایی با تخصیص منابع
  • داشتن روحیه رهبری و هماهنگی افراد و منابع.
  • آشنایی با آمار و کاربردهای آن
  • دانش اصول و فرایندهای ارائه خدمات مشتری شامل نیازسنجی مشتری، رعایت استانداردهای کیفیت خدمات و ارزیابی رضایت مشتری.
  • آشنایی با اصول مدیریت پرونده‌ها و مستندات، طراحی فرم‌ها و…

متخصص مارکتینگ یا بازاریابی

یکی از مشاغلی که مهندسین صنایع در این چند سال اخیر علاقه زیادی به آن نشان داده‌اند، علم مارکتینگ یا بازاریابی است. خود من نیز در برهه‌ای از زمان به دلیل سمت‌های مدیریتی که داشتم، علاقه‌مند به مباحث مارکتینگ جهت رشد هر چه بیشتر کسب و کار شدم. کاتلر به طور خلاصه بازاریابی را فرآیند رفع نیاز از طریق تولید و مبادله ارزش می‌ داند.

 

درباره نویسنده

محمدجعفر (عادل) بزرگ بشر

چون همیشه به حل مسئله و عارضه‌یابی علاقه داشته‌ام، عاشق ماجراجویی در دنیای فرایندی شدم. دلیل این انتخابم را در صحبت‌های آقای دمینگ می‌توان یافت که می‌گوید: 85 درصد مشکلات سازمان، نتیجه فرآیندها، ساختار و مکانیزم‌های کنترل است. گویا در این دنیا، چیزهای زیادی برای بهبود وجود دارد!
البته برحسب نیازم، برای رشد کسب و کارهایی که در آن بوده‌ام، دانش و تجربه خوبی در مارکتینگ نیز دارم :)

ارسال دیدگاه